۲۲. فرهنگ دانش مشترک¶
باور ما
ما، به‌واسطه یکدیگر، بهتر می‌شویم.
I Am Because We Are.
چرا این بخش وجود دارد؟¶
این کتابچه فقط مجموعه‌ای از فرمان‌ها و دستورالعمل‌های فنی نیست. ما می‌خواهیم جایی برای ثبت تجربه، انتقال آموخته‌ها و رشد جمعی بسازیم؛ جایی که دانش در انحصار افراد نماند و تجربه‌های ارزشمند با گذشت زمان فراموش نشوند.
این نگاه از روحیهٔ همبستگی و مسئولیت متقابل در مفهوم Ubuntu الهام می‌گیرد؛ با این باور که توانمندی فردی و پیشرفت جمعی از یکدیگر جدا نیستند. در دنیای زیرساخت، یک راه‌حل مستند می‌تواند ساعت‌ها زمان همکار دیگری را حفظ کند، یک گزارش دقیق از رخداد می‌تواند مانع تکرار بحران شود و یک توضیح ساده می‌تواند مسیر ورود فرد تازه‌کار به دنیای فناوری را هموار کند.
ما اینجا نیستیم تا نشان دهیم چه کسی بیشتر می‌داند؛ اینجا هستیم تا همه بیشتر بدانیم.
اصولی که به آن‌ها پایبندیم¶
۱. دانش را به اشتراک می‌گذاریم¶
دانشی که منتقل شود، از بین نمی‌رود؛ تکثیر می‌شود. تا جایی که حقوق دیگران و ملاحظات امنیتی اجازه می‌دهد، آموخته‌ها، راه‌حل‌ها و منابع معتبر را در دسترس دیگران قرار می‌دهیم.
۲. تجربه را ثبت می‌کنیم¶
به حافظهٔ افراد اکتفا نمی‌کنیم. تصمیم‌ها، خطاها، علت ریشه‌ای، اقدام اصلاحی و نتیجهٔ بررسی را مستند می‌کنیم تا تجربهٔ امروز، راهنمای فردا باشد.
۳. به‌جای سرزنش، یاد می‌گیریم¶
خطا بخشی از کار پیچیدهٔ فنی است. در بررسی رخدادها به دنبال فهم شرایط، فرایندها و علت‌ها هستیم؛ نه تحقیر یا مقصرسازی. مسئولیت‌پذیری و پاسخ‌گویی همچنان ضروری‌اند.
۴. با مسئولیت تغییر می‌دهیم¶
هر فرمان و هر تغییر ممکن است بر داده‌ها، سرویس‌ها و زندگی کاربران اثر بگذارد. پیش از اقدام، اثر و ریسک را می‌سنجیم؛ پس از اقدام، نتیجه را بررسی می‌کنیم و برای بازگشت آماده‌ایم.
۵. با احترام یاد می‌گیریم و آموزش می‌دهیم¶
پرسیدن نشانهٔ ضعف نیست. با تازه‌کاران صبوریم، از متخصصان می‌آموزیم و هنگام اصلاح یکدیگر، به‌جای برتری‌جویی بر دقت و احترام تکیه می‌کنیم.
۶. منبع و سهم دیگران را به رسمیت می‌شناسیم¶
اگر از نوشته، کد، راه‌حل یا تجربهٔ دیگران استفاده می‌کنیم، تا حد امکان منبع و سهم آن‌ها را ذکر می‌کنیم. اعتبار دانش دیگران بخشی از امانت‌داری حرفه‌ای است.
۷. یادگیری را متوقف نمی‌کنیم¶
فناوری تغییر می‌کند و دانش ما هم باید همراه آن رشد کند. هیچ‌کس از بازبینی، پرسش، آزمایش و اصلاح بی‌نیاز نیست.
منشور همراهی¶
این منشور یادآور رفتارهایی است که می‌خواهیم در این مجموعه و جامعهٔ پیرامون آن تقویت کنیم:
- با حسن نیت مشارکت می‌کنیم و با دیگران محترمانه رفتار می‌کنیم.
- پرسش‌ها را جدی می‌گیریم و پاسخ‌ها را تا حد توان روشن و قابل‌فهم می‌نویسیم.
- اگر از درستی راه‌حلی مطمئن نیستیم، محدودیت یا نیاز به آزمایش را صریح بیان می‌کنیم.
- دستورهای پرخطر را بدون توضیح پیش‌نیاز، پیامد، روش بررسی و مسیر بازگشت منتشر نمی‌کنیم.
- اطلاعات محرمانه، نشانی‌های واقعی زیرساخت، رمزها، کلیدها، داده‌های شخصی و جزئیات حساس رخدادها را منتشر نمی‌کنیم.
- اختلاف فنی را با شواهد، آزمون و استدلال بررسی می‌کنیم؛ نه با حمله به افراد.
- بازخورد و اصلاح را فرصتی برای بهتر شدن محتوا می‌دانیم.
- هنگام بازنشر، حقوق پدیدآورندگان و مجوز محتوا را رعایت می‌کنیم.
چطور به این مجموعه کمک کنیم؟¶
برای مشارکت لازم نیست متخصص همهٔ حوزه‌ها باشید. یک اصلاح کوچک یا تجربهٔ دقیق هم می‌تواند ارزشمند باشد.
- اصلاح محتوا: غلط تایپی، لینک شکسته، ابهام یا دستور نادرست را گزارش یا اصلاح کنید.
- افزودن تجربه: مسئله، شرایط وقوع، شواهد، علت احتمالی یا قطعی، راه‌حل و نتیجه را ثبت کنید.
- بهبود ایمنی: ریسک‌ها، پیش‌نیازها، روش اعتبارسنجی و راه بازگشت را کامل‌تر کنید.
- آموزش بهتر: مثال عملی، توضیح ساده‌تر یا تفاوت رفتار توزیع‌های مختلف را اضافه کنید.
- بازبینی: فرمان‌ها و مراحل را در محیط آزمایشی بررسی کنید و مشخص کنید چه چیزی واقعاً آزموده شده است.
الگوی پیشنهادی برای ثبت یک تجربه¶
برای اینکه تجربه‌ها برای دیگران قابل استفاده باشند، هنگام نوشتن یک گزارش یا راه‌حل تا جای ممکن این موارد را بیاورید:
| مورد | چه چیزی ثبت شود؟ |
|---|---|
| مسئله | چه نشانه یا خطایی مشاهده شد؟ |
| محیط | توزیع، نسخه، سرویس و شرایط مؤثر چه بود؟ اطلاعات حساس را حذف کنید. |
| شواهد | چه خروجی‌ها و لاگ‌هایی مسئله را نشان دادند؟ |
| علت | علت ریشه‌ای مشخص شد یا هنوز فرضیه است؟ |
| اقدام | چه تغییری انجام شد و چرا؟ |
| اعتبارسنجی | از کجا فهمیدیم مشکل برطرف شده است؟ |
| بازگشت | اگر نتیجه نامطلوب بود، چگونه وضعیت را برمی‌گردانیم؟ |
| وضعیت آزمون | در چه محیطی و با چه نسخه‌ای آزمایش شده است؟ |
اصل امنیتی: پیش از انتشار، خروجی ترمینال، فایل پیکربندی و لاگ‌ها را از رمز عبور، توکن، کلید خصوصی، اطلاعات کاربران، IPها و نام‌های داخلی حساس پاک‌سازی کنید. نمونه‌های مستند و ساختگی را جایگزین اطلاعات واقعی کنید.
تعهد ما¶
این مجموعه زمانی زنده و ارزشمند می‌ماند که افراد در ساختن و بهتر کردن آن سهم داشته باشند. ما ادعا نمی‌کنیم همهٔ پاسخ‌ها را داریم؛ تلاش می‌کنیم پاسخ‌هایی را که پیدا می‌کنیم دقیق‌تر، امن‌تر و قابل‌انتقال‌تر ثبت کنیم.
شاید امروز شما از تجربهٔ فرد دیگری استفاده کنید و فردا تجربهٔ شما راهگشای کسی باشد که هرگز او را ملاقات نخواهید کرد. این زنجیرهٔ یادگیری، معنای دانش مشترک است.
دانش را نگه نداریم؛ آن را به ارث بگذاریم.
I Am Because We Are — ما، به‌واسطه یکدیگر، بهتر می‌شویم.